အီလက္ထရြန္းနစ္ဆိုင္ရာနည္းပညာမ်ား(၃) ဘက္ထရီ

ဒီပံုကေတာ့ ဘက္ထရီတစ္ခုရဲ႕ အေျခခံျဖစ္တဲ႕ သတၱဳေတြနဲ႕ အက္ဆစ္(သို႕)ေဗ့စ္ ေတြရဲ႕ဓာတ္ျပဳမွဳ႕ကေနလွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကိုထုတ္ယူတဲ့စနစ္ပါ.
(၁၈၀၀) ခုႏွစ္တုန္းက အီတလီနုိင္ငံက သိပၸံံပညာရွင္ အလက္ဇန္ဒရို ဗို႔တာ (Alessandro Volta) တီထြင္ခဲ့တာပါ။သူက  ဆားေပ်ာ္ရည္စြတ္ထားတဲ့စကၠဴရဲ႕ေဘးတစ္ဖက္စီကို ဇင့္ျပားနဲ႕ေၾကးနီျပားကပ္ၿပီးဓာတုဓာတ္ျပဳမွဳ႕ကေနလွ်ပ္စစ္ဓာတ္ထုတ္ယူနုိင္ေၾကာင္းသက္ေသျပခဲ့တာပါ.
သူ႕ကိုဂုဏ္ျပဳျပီး ဘက္ထရီရဲ႕ပါ၀ါ(လွ်ပ္္စစ္တြန္းအား)ကို ဗို႕(volt) လို႕သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္..ဘက္ထရီေတြမွာေတာ့ ဗို႕အားဆိုတာ အီလက္ထရြန္လိုေနတဲ့ဖက္ကအီလက္ထရြန္ဆြဲအားနဲ႕အီလက္ထရြန္ပိုေနတဲ့ဖက္က အီလက္ထရြန္တြန္းအားႏွစ္ခုေပါင္းရဲ႕တန္ဖိုးပါ။
အေပၚကပံုမွာဓာတုဓာတ္ျပဳမွဳ႕ေၾကာင့္  ေၾကးနီသတၱဳကသူ႕ရဲ႕အက္တမ္ေတြမွာပါတဲ့အျပင္ဖက္လမ္းေၾကာင္းက
အီလက္ထရြန္ေတြေပးပစ္လိိုက္ရပါတယ္.(Hole)ဟိုးလ္(အေပါက္ေတြျဖစ္သြားတယ္)အေပါင္းဓာတ္ေဆာင္ေနတယ္။ဇင့္(သြပ္)သတၱဳဖက္မွာေတာ့သူ႕ရဲ႕အက္တမ္ေတြရဲ႕
အျပင္ဖက္လမ္းေၾကာင္းမွာအီလက္ထရြန္ေတြပိုသြားပါတယ္။အႏုတ္ဓာတ္ေဆာင္ေနပါတယ္
။ေၾကးႀကိဳးနဲ႕ဆက္ေပးလိုက္ေတာ့အီလက္္ထရြန္ေတြအေပါင္းဖက္ကိုစီးသြားပါတယ္။
္(LED) ကိုျဖတ္စီးေတာ့အလင္းစြမ္းအင္ထြက္လာပါတယ္။ ပိုေနတဲ့အီလက္ထရြန္ေတြကုန္၇င္  အားကုန္သြားၿပီေပါ့။
ဓာတုဓာတ္ျပဳမွဳ႕ေၾကာင့္ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့သတၱဳမွာအပိုအလိုျဖစ္သြားတဲ့ အီလက္ထရြန္ေတြကို ဆြဲအားနဲ႕တြန္းအား(ဗို႕အားကိုေျပာတာပါ)ေတြကေတာ့သတၱဳအမ်ဳိးအစားနဲ႕ဓာတ္ျပဳပစၥည္းေပၚမူတည္လို႕ဗို႕အားအနည္းအမ်ားကြာျခားသြားပါတယ္.
ပိုေနတဲ့ဖက္က အီလက္ထရြန္ေတြက အတြန္းခံရပါမယ္ လိုေနတဲ့ဖက္ကေတာ့ အီလက္ထရြန္ေတြကိုဆြဲပါမယ္။အဲဒီေတာ့ အနုတ္နဲ႕အနုတ္ေတြ႕ရင္ တြန္းကန္မယ္-အေပါင္းနဲ႕အနုတ္ေတြ႕ရင္ဆြဲငင္မယ္-အေပါင္းနဲ႕အေပါင္းေတြ႕ရင္လဲ တြန္းကန္မယ္ေပါ့
ဘက္ထရီေတြကရတဲ႕လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ကေတာ့ ဒီစီ(DC) တိုက္ရိုက္လွ်ပ္စီးေၾကာင္း (DirectCurrent)  ျဖစ္ပါတယ္။ အနုတ္ဖက္ကအီလက္ထရြန္ေတြက အေပါင္းဖက္ကဟိုးလ္ေတြဆီကိုတစ္ဖက္သတ္ထဲစီးဆင္းသြားလို႕ျဖစ္ပါတယ္။
လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းကိုတိုင္းတာတဲ့ယူနစ္ကိုေတာ့့ ျပင္သစ္သိပၸံံပညာရွင္ (AndreAmpere)ကိုဂုဏ္ျပဳျပီး
အပ္ပီယာ ( Ampere) လို႕သတ္မွတ္ပါထားတယ္.လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းရဲ႕အမွတ္တစ္ေနရာမွာတစ္စကၠန္႕အတြင္း
အီလက္ထရြန္အေရအတြက္ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားျဖတ္စီးသြားလဲဆိုတာေဖၚျပတာပါ။ လွ်ပ္ကူးပစၥည္းတစ္ခုရဲ႕အမွတ္တစ္ေနရာကိုအီလက္ထရြန္ သန္းေပါင္း(၁၂၅၆၀၀)ကတစ္စကၠန္႕အတြင္းျဖတ္စီးသြားတာဟာ တစ္အမ္ပီယာရိွပါတယ္။